Sağlık

1964 öncesi, Rumlarla müşterek olan ve bir Türk Bakanın sorumluluğunda olan kamusal sağlık servisleri gerek Rum, gerekse Türk Kıbrıs Halkı'na hizmet verirken; çarpışmaların başlaması ile önce özel kliniklerden topluma sağlık hizmeti verilmiş, sonra Lefkoşa’da eski bir sigara fabrikası 80 yataklı bir genel hastaneye dönüştürülmüştü.

Mağusa, Limasol, Larnaka ve Baf’ta benzeri çalışmalarla küçük bölge hastaneleri Poli, Düzkaya, Geçitkale, Serdarlı ve Mehmetçik köylerinde ise, sağlık merkezleri açılmıştır.

Yine 1964 yılından itibaren tüm sağlık hizmetleri yönetsel yönden genel komiteye bağlı Sağlık İşleri Tali Komitesi’nin sorumluluğuna verilmiştir.

Genel Komite’nin yerini Geçici Türk Yönetimi alınca, 1968 yılında sağlık servisleri de sağlık işleri üyeliği tarafından yürütülmeye başlanmıştır.

13 Şubat 1975 tarihinde Kıbrıs Türk Federe Devleti'nin kurulmasıyla sağlık işleri de Federe Devleti sağlık Bakanlığı'na devredilmiştir.

Türkiye’nin parasal ve teknik yardımları ile 1971 yılında Lefkoşa – Gönyeli yolu üzerinde Lefkoşa Devlet Hastanesi’nin inşasına başlanmış; 13 Şubat 1978 yılında, modern teknik araç, gereç ve cihazla donatılarak hizmete açılmıştır.

1974 Barış Harekatı sonrasında, güneyde kalan hastane ve sağlık merkezleri yerine, kuzeyde yenilerinin açılması yönüne gidildi. Yapılan bir reorganizasyonda Lefkoşa Hastanesi’nin yatak kapasitesi yükseltilmiş, Mağusa, Girne ve Yeşilyurt’ta kaza hastaneleri, 10 büyük köyde ise sağlık merkezleri açılmıştır. Her sağlık merkezi çerçevesindeki köylerde ise sağlık ocakları kurulmuş ve bir program çerçevesinde köyler ziyaret edilmiştir.

Yine 1975 yılından itibaren tedavi edici sağlık hizmetler yanında, halk sağlığı ve koruyucu hekimlik hizmetlerine önem verilmiştir.


Sağlık Hizmet Modeli

1964 -1974 yılları arasında hastalanan ve yaralananların tedavisine yönelik olan sağlık servislerimizin koruyucu hekimlik hizmeti olarak sadece kısıtlı bağışıklık aşılama hizmetleri yürütebilmiştir.

1975-1977 yılları arasında ilk kez eldeki mevcut imkanlardan yararlanma yoluna gidilerek, bir reorganizasyon yapılmış, Lefkoşa’daki merkez ve diğer bölgelerdeki çevre örgütleri saptanarak Bakanlık Tıp ve Sağlık Dairesi Müdürlüğü, Devlet Laboratuvarı, Başhekimlikler ve Sağlık Merkezi Sorumlu Hekimlikleri kurularak, tedavi ve koruyucu hekimlik hizmetleri entegre bir şekilde yürütülmeye çalışılmıştır.

1978 -1982 plan döneminde bir tarafta tedavi edici hekimlik hizmetleriyle ilgili olarak yeni hastaneler ve yeni uzmanlık dalları açılırken, öte taraftan temel sağlık hizmetlerini geliştirilmesi yoluna gidilmiş, halk sağlığı uzmanı, çevre sağlığı teknisyeni ve sağlık hemşireleri yetiştirilerek çevre sağlığı bulaşıcı hastalıklara karşı savaş başlatılmış; anne sağlığı, çocuk sağlığı ve gıda kontrolü sağlığına hız verilmiştir.

1978 yılına kadar hastanelerimizde 9-10 uzmanlık dalında hizmet verilirken, 1983 yılında çeşitli uzmanlık dallarımızın sayısı 20’ye yükselmiştir. Projeler 3 aşamalı olarak yürütülmüş, bir taraftan yeni üniteler inşa edilirken, diğer taraftan personel yetiştirilmesi sürdürülmüş ve gerekli cihaz ile aletlerin temin edilmesi yoluna gidilmiştir.

Yine 1978 yılında Lefkoşa Devlet Hastanesi’nin hizmete girmesi sonrasında birkaç yıl ara ile önce Kroner Bakım Ünitesi sonra Nöroloji, Nöroşirurji dalları açılmış, arkadan oksijen imalatı projesi tamamlanmıştır. 1982 yılında 8 yataklı Hemodiyaliz Ünitesi, 1983 yılı sonunda ise, Thalassaemia Erken Tanı Ünitesi hizmete açılmıştır.

1981 yılında bir özel dal hastanesi niteliğinde olan Barış, Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi hizmete girmiş; akut, kronik, hostel poliklinik mesleki rehabilitasyon servisleri ile toplumun büyük bir ihtiyacına cevap vermiştir.